BÀI 28
LỰC MA SÁT
LUẬT CHƠI
Bước 1: Mỗi HS viết 2 nội dung đã biết và 2 nội dung muốn biết về lực ma sát vào PHT KWL.
Bước 2:
2.1. Gọi HS theo hình thức ngẫu nhiên, mỗi HS chỉ trình bày 1 nội dung và người trình bày sau không trùng với người trình bày trước.
2.2. Các HS còn lại dùng bút màu đỏ đánh dấu nội dung trùng, và bút màu xanh bổ sung nội dung chưa có vào PHT KWL.
AI NHANH HƠN?
Hình thức : Hoạt động cặp đôi
Thời gian : 3 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau
H1. Khối gỗ trong hình 28.1 SGK chuyển động chậm dần rồi dừng lại chứng tỏ điều gì?
H2. Lực đó gọi là lực gì?
H3. Tác dụng của lực ma sát lên khối gỗ trong trong hợp này?
H4. Lực ma sát là lực tiếp xúc hay lực không tiếp xúc?
H5. Xác định phương và chiều của lực ma sát tác dụng lên miếng gỗ trong hình 28.1 SGK?
KHÁI NIỆM LỰC MA SÁT
Hình thức : Hoạt động cặp đôi
Thời gian : 3 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau
H6. Lực ma sát trượt xuất hiện ở những bộ phận nào khi đang đi xe đạp mà bóp phanh nhẹ?
H7. Lực ma sát trượt xuất hiện khi nào?
H8. Tác dụng của lực ma sát trượt lên vật đang chuyển động?
H9. Tìm ví dụ về lực ma sát trượt trong đời sống và kỹ thuật?
TÌM HIỂU VỀ LỰC MA SÁT TRƯỢT
CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH TN PHÁT HIỆN LỰC MA SÁT NGHỈ
Bước 1: Bố trí thí nghiệm như hình 28.3 SGK.
Bước 2: Kéo từ từ lực kế theo phương ngang, đọc số chỉ của lực kế.
Bước 3: Tiếp tục tăng độ lớn của lực kéo nhưng khối gỗ vẫn chưa chuyển động, đọc số chỉ lực kế.
Bước 4: Tăng từ từ độ lớn của lực kéo tới khi khối gỗ bắt đầu chuyển động, đọc số chỉ lực kế.
Hình 28.3
Hình thức : Hoạt động nhóm 4
Thời gian : 3 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau và tiến hành thí nghiệm.
H10. Nêu dụng cụ và các bước tiến hành thí nghiệm phát hiện lực ma sát nghỉ.
- Tiến hành thí nghiệm.
H11. Vì sao trong TN này dù có lực kéo nhưng khối gỗ vẫn đứng yên?

TÌM HIỂU VỀ LỰC MA SÁT NGHỈ
Hình thức: HS làm việc theo nhóm 2 bàn.
Nội dung: Xác định đặc điểm và độ lớn của lực ma sát nghỉ.
3. Nhiệm vụ:
HS thí nghiệm và hoàn thiện 4 bước cuả TN.
Báo cáo kết quả thí nghiệm.
THỰC HÀNH TÌM HIỂU VỀ LỰC MA SÁT NGHỈ
Nhiệm vụ: Trả lời các câu H11, H12 bước 3, phần I trong PHT bài 28: LỰC MA SÁT.
TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM CỦA LỰC MA SÁT NGHỈ
VÍ DỤ VỀ LỰC MA SÁT NGHỈ TRONG THỰC TẾ
Hình thức : Hoạt động cặp đôi
Thời gian : 3 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau
H15. Bề mặt của tấm kim loại thực tế nhẵn hay gồ ghề?
H16. Khi hai bề mặt này áp sát nhau sẽ gây ra điều gì?
H17. Nguyên nhân tạo ra lực ma sát giữa hai bề mặt tiếp xúc?
TÌM HIỂU VỀ LỰC MA SÁT VÀ BỀ MẶT TIẾP XÚC
Hình thức : Hoạt động cặp đôi
Thời gian : 5 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau
H18. Lực ma sát tác động như thế nào tới chuyển động của vật?
H19. Nêu ví dụ về lực ma sát cản trở chuyển động của vật.
TÌM HIỂU VỀ MA SÁT VÀ CHUYỂN ĐỘNG
Hình thức : Hoạt động cặp đôi
Thời gian : 5 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau
TÌM HIỂU VỀ MA SÁT VÀ CHUYỂN ĐỘNG
H21. Khi đi bộ, chân đạp lên mặt đường về phía sau làm xuất hiện lực ma sát giữa mặt đường và chân. Lực này có phương, chiều thế nào và có tác dụng gì?
H20. Khi đi xe đạp, phanh gấp, lực ma sát xuất hiện ở vị trí nào và có tác động gì tới chuyển động của xe?
Nhiệm vụ :
Bước 1: Trả lời các câu H25 bước 1, phần II trong PHT bài 28: LỰC MA SÁT.
TÌM HIỂU VỀ LỰC CẢN CỦA NƯỚC
Hình thức : Hoạt động cặp đôi
Thời gian : 5 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau
H22. Để giảm tác hại của lực ma sát người ta làm như thế nào? Lấy ví dụ?
H23. Để tăng ích lợi của lực ma sát người ta đã làm như thế nào? Lấy ví dụ?
H24. Tác dụng của lực ma sát khi bánh xe lăn trên mặt đường, khi muốn dừng xe?
TÌM HIỂU VỀ MA SÁT VÀ CHUYỂN ĐỘNG
Hình thức : Hoạt động nhóm 4
Thời gian : 5 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau và tiến hành thí nghiệm.
H26. Nêu dụng cụ và các bước tiến hành thí nghiệm chứng tỏ vật chịu tác dụng của lực cản khi vật chuyển động trong nước.



TÌM HIỂU VỀ LỰC CẢN CỦA NƯỚC
- Tiến hành thí nghiệm.
H27. So sánh số chỉ của lực kế và rút ra nhận xét về lực cản của nước so với lực cản của không khí lên vật đang chuyển động?
H28. Để tìm hiểu độ lớn của lực cản có phụ thuộc vào diện tích mặt cản hay không ta làm thế nào?
CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH TN TÌM HIỂU VỀ LỰC CẢN CỦA NƯỚC
Bước 1: Bố trí thí nghiệm như 28.7
Bước 2: Hộp chưa có nước, điều chỉnh để tấm cản chuyển động ổn định, ghi lại số chỉ của lực kế F1.
Bước 3: Đổ nước vào trong hộp, làm lại thí nghiệm như bước 2, ghi lại số chỉ của lực kế F2.
Hình 28.7
Hình thức: HS làm việc theo nhóm 2 bàn.
Nội dung: Xác định số chỉ của lực kế trong 2 trường hợp.
3. Nhiệm vụ:
HS thí nghiệm và hoàn thiện bước 3 phần II trong PHT.
Báo cáo kết quả thí nghiệm.
TÌM HIỂU VỀ LỰC CẢN CỦA NƯỚC
Hình thức : Hoạt động nhóm 4
Thời gian : 3 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau
H28. Để tìm hiểu độ lớn của lực cản có phụ thuộc vào diện tích mặt cản hay không ta làm thế nào?

TÌM HIỂU VỀ LỰC CẢN CỦA NƯỚC
Hình thức : Hoạt động nhóm 4
Thời gian : 3 phút
Nhiệm vụ : Trả lời các câu hỏi sau
TÌM HIỂU VỀ LỰC CẢN CỦA NƯỚC
H30. Nêu ví dụ về vật hoặc con vật chuyển động trong nước có hình dạng phù hợp làm giảm lực cản của nước.
H29. Vì sao các vận động viên đua xe đạp thường cúi khom thân người gần như song song với mặt đường?
Hình thức: HS làm việc cá nhân.
Nhiệm vụ:
2.1. Viết 3 nội dung con ấn tượng nhất trong giờ học vào mục con đã học được trong PHT KWL.
2.2. Tóm tắt nội dung bài học dưới dạng sơ đồ tư duy.
CỦNG CỐ
Hình thức: HS làm việc cá nhân.
Nhiệm vụ:
2.1. Trả lời C1, C2 trong SGK.

VẬN DỤNG
Hình thức: HS làm việc cá nhân.
Nhiệm vụ:
Chế tạo dụng cụ chứng tỏ vật chịu tác dụng của lực cản khi vật chuyển động trong nước.
NHIỆM VỤ VỀ NHÀ